Khuyến học ở làng Thanh Quýt, Điện Bàn, Quảng Nam năm 2014

Có lẽ ít có một làng cổ nào mà nay lại trở thành một xã như làng Thanh Quýt ( xã Điện Thắng Trung, Điện Bàn). Thật vậy, từ xưa (trước khi Dương Văn An soạn Ô châu cận lục năm 1555), làng khi đó mang tên là Kim Quất, sau đổi thành Thanh Quất rồi Thanh Quýt như này nay.

Lễ tuyên dương phát thưởng năm 2014 của tộc Trương Công Thanh Quýt

Lễ tuyên dương phát thưởng năm 2014 của tộc Trương Công Thanh Quýt

Từ 1954, làng cùng các làng lân cận thuộc xã Thanh Trường dưới chế độ miền Nam. Từ 1975, đổi thành xã Điện Thắng. Từ cuối thập niên 1990, Điện Thắng tách thành 3 xã Trung, Nam, Bắc; trong đó làng Thanh Quýt nằm gọn trong xã mới Điện Thắng Trung. Các nhà xã hội học gọi hiện tượng này là “nhứt xã nhứt làng”, một hình thái, đặc trưng với nhiều thuận lợi về văn hóa, truyền thống xã hội, thuần phong mỹ tục…
 
Chính với thuận lợi đó, nhiều họat động văn hóa, xã hội của xã mới đã phát triển mạnh mẽ từ sự đồng thuận cao của người dân. Nổi bật nhất là công tác xây dựng, trùng tu các thiết chế văn hóa và khuyến học khuyến tài. Đinh làng, nhà thờ tộc trở thành nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, khuyến học mang lại nhiều ý nghĩa sâu sắc.
 
Các tộc Nguyễn Hữu, Trương Công, Lê Tự, Nguyễn Văn, Nguyễn Bá…trong thất tộc tiền hiền xưa nay vẫn là các tộc có dân số đông đúc, có nhiều sinh hoạt tộc họ nền nếp. Riêng công tác khuyến học, tộc nào cũng có các chi hội hoặt động bài bản hơn 10 năm nay. Hàng năm, cứ vào trước mùa khai giảng, sau khi có kết quả thi tuyển đại học, cao đẳng, ở mỗi nhà thờ tộc lại vang vọng tiếng chiêng trống, rợp cờ hoa cho các buổi lễ tuyên dương con cháu có thành tích học tập. Các cháu học sinh từ tiểu học trở lên, các cháu vừa thi đỗ vào đại học cao đẳng hoặc vừa tốt nghiệp Cử nhân, Thạc sĩ cùng phụ huynh lại tề tựu trước bàn thờ tổ tiên, thắp nén tâm nhang tưởng nhớ vào báo công. Có cháu cho biết đã nhiều lần về nhà thờ, nhưng xúc động và tự hào nhất vẫn là trong dịp được tộc học khen thưởng do những nỗ lực nâng cao thành tích học tập…Năm nay, những tộc vừa kể chọn cùng ngày Chủ nhật 24.8 để tổ chức sự kiện trang trọng, ý nghĩa này, nên cả làng Thanh Quýt như một ngày hội học tập.
 
Ngoài sự đóng góp của các gia đình tộc viên sống ở địa phương, từ vài ba năm nay, tộc họ nào cũng nhận được tiền, quà của bà con học hàng gở về từ các thành phố lớn, các tỉnh và cả ở các nước như Mỹ, Úc, Pháp, Canada…để phát triển quỹ khuyến học. Mỗi tộc lại có những doanh nhân, trí thức thành đạt đóng vai trò hạt nhân trong phong trào; chẳng hạn tộc Nguyễn Hữu có bác sĩ Nguyễn Hữu Tùng, tộc Lê Tự có doanh nhân Lê Tự Kiện, tộc Trương Công có doanh nhân Trương Công Nam, Nguyễn Văn có Thạc sĩ Nguyễn Văn Đoàn…là những nhân tố tạo ra sức sống cho phong trào khuyến học của mỗi tộc. Nhờ vậy sau 10 năm hoạt động, Quỹ khuyến học từng tộc vẫn được duy trì và phát triển. Mỗi năm, từng tộc đã có hàng trăm học sinh giỏi các cấp, 10-15 bạn trẻ đậu vào đại học, cao đẳng, hay đạt huy chương trong các kỳ thi cấp tỉnh, thành phố, Olympic;  nhiều bạn học xong bậc Cao học cũng được vinh danh, tặng quà lưu niệm trước tộc đường; tạo ra sức lan tỏa và động viên sâu rộng.
 
Từ tộc họ, đến nay phong trào khuyến học ở Điện Thắng Trung đã xây dựng hoàn chính 4 tổ chức cơ sở khuyến học: Tộc họ, thôn, xã và trường học hoạt động liên tục, nề nếp. Phong trào rộng khắp và thực chất như trên đã thực sự tạo ra không khí thi đua học tập sôi nổi ở địa phương. Nhờ đó, nhiều gia đình nông dân, tuy cuộc sống còn khó nhọc vẫn chắt chiu lo cho con cháu đến trường để “nở mày nở mặt” với bà con, làng xã…
 
Riêng tộc Trương Công Thanh Quýt, đây là năm thứ 9, Chi hội khuyến học đã tổ chức khen thưởng cho học sinh, sinh viên là con em trong tộc. Năm nay, theo ghi nhận ban đầu đã có 10 cháu đỗ vào đại học, cao đẳng ( trong đó có 2 em đỗ 2 trường), 3 cháu đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh thành phố, 28 học sinh PTTH đạt loại giởi và tiên tiến, 30 học sinh PTCS loại giỏi và 60 em bậc tiểu học đạt loại giỏi. Phần thưởng cho các em đỗ đại học là 1 triệu đồng, học sinh đạt giải cấp tỉnh 1 triệu đồng, cao đẳng 500 ngàn, PTTH 300 ngàn ( giỏi), 200 ngàn ( tiên tiến)…
Năm nay, nhiều gia đình tộc viên định cư tại Mỹ đã đóng góp vào quỹ 400 USD, nhiều gia đình tại Đà Nẵng, TPHCM ủng hộ quỹ khuyến học từ 500 ngàn đến 1 triệu. Riêng doanh nhân Trương Công Nam ủng hộ quỹ 40 triệu đồng. Ngoài ra, gia đình ông Trương Công Bái ( thôn TQ4) đã hỗ trợ 15 tộc viên già yếu, bệnh tật, mồ côi mỗi người 1 triệu đồng.
Tại buổi lễ khen thưởng trang nghiêm ở nhà thờ tộc, đại diện các em học sinh, sinh viên đã cảm động tuyên hứa trước tổ tiên và dòng tộc sẽ tiếp tục nối bước truyền thống hiếu học của những thế hệ đi trước để đóng góp phần mình vào sự nghiệp xây dựng dòng tộc, quê hương…
Thay mặt Hội đồng họ Trương Việt Nam, phó chủ tịch Trương Điện Thắng đã hoan nghênh những nỗ lực của công átc khuyến học tại địa phương và nhắc nhở các bạn trẻ luôn ghi nhớ sự nghiệp và đạo đức của những bậc tiền bối họ Trương như các nhà văn hóa, danh nhân Trương Hán Siêu, Trương Công Giai, Trương Đăng Quế… và hai người con tộc Trương Thanh Quýt là Thượng thư Trương Công Hy và Bộ trưởng Trương Công Cừu, để làm mục tiêu phấn đấu trên con đường học tập.
 
Sau đây là những hình ảnh ghi lại tại buổi lễ.







ANH TRƯƠNG
(thực hiện)

Tác giả bài viết: Trương Điện Thắng

Add comment


Security code
Refresh