HÀNH TRÌNH TÌM NGUỒN CỘI HOA VIÊN


Tôi vừa có chuyến đi 3 ngày về làng Ba Viên quê cũ của ngài Thái Thủy Tổ Trương Công Trung, Tiền hiền Trương Công Duyên của tộc Trương Công Thanh Quýt chúng ta ( theo gia phả, tổ tiên cúng ta ở Hoa Viên xã, Anh Đô phủ, Hưng Nguyên huyện, Nghệ An trấn). Đây là chuyến đi tìm gốc gác thứ 8 của tôi trong gần 10 năm qua. Mỗi chuyến đi tôi đều ghi chép và báo cáo với Hội đồng gia tộc.
Nhưng lần trước, tôi đã tìm ra địa danh Hoa Viên từ trong tài liệu cổ, rồi tìm thấy hai chữ HOA VIÊN trong một sắc phong ở đền cổ Bạch Đế, gần đền thờ các vua Lê ở tả ngạn sông Lam. Đã đến nhà thờ tộc Trương Công ở huyện Đô Lương, nhà thờ Trương Đặng Công ở huyện Diễn Châu. Cùng chị Trương Thị Kim Dung đến thăm nhà thờ tộc Trương Văn ở Cửa Lò và 13 nhà thờ tộc Trương ở huyện Hưng Nguyên.Đọc, đối chiếu với gia phả của hầu hết các tộc Trương trong vùng Ba Viên cổ, gồm 5 xã thuộc huyện Hưng Nguyên ngày nay...Theo lịch sử Hoa Viên đổi thành Ba Viên, rồi Văn Viên ngày nay. Nhưng vùng Hoa Viên xưa nay đã là các xã Hưng Khánh, Hưng Lợi, Hưng Châu, Hưng Nhân thuộc huyện Hưng Nguyên)
Nhưng việc kết nối vẫn chưa có kết quả.
Vì: Suốt hai cuộc nội chiến Lê- Mạc, Trịnh- Nguyễn trong lịch sử, vùng đất Hoa Viên-Triều khẩu- Lam Thành dọc tả ngạn sông Lam là nơi tranh chấp rất quyết liệt. Đây cũng là vùng bị những trận lũ lụt làm sạt lở nghiêm trọng. Khu chợ Hoa Viên cũ sau là chợ Tràng đã bị cuốn trôi trong thế kỷ 18-19. Tổ tiên chúng ta lại trung thành với nhà Lê nên phải tản mác đi nơi khác sau nội chiến.
May thay, tôi đã tình cờ tìm thấy những cây thuốc lá ( mà tổ tiên chúng ta đã mang từ vùng này về Thanh Quýt, đặt tên là Thuốc lá BÔNG VIÊN, sau nổi danh với tên thuốc xắt Cẩm Lệ ( vì Cẩm lệ thuốc Tổng Thanh Quýt Trung - Theo Đồng Khánh địa dư)
Lần này, địa danh Hoa Viên đã được phục hồi tại di tích đền Bạch Đế ( xem ảnh)
Tôi tiếp tục đến thăm và đối chiếu gia phả với nhà thờ Trương Công ở Đô Lương, nhà thờ Trương Phúc ở xã Hưng Châu và nhà thờ Trương Văn ở xã Hưng Long.Tôi cũng làm việc với lãnh đạo hai xã Hưng Khánh và Hưng Nhân ( thuộc đất Hoa Viên cũ). Rất tiếc, cả hai xã này đều không có họ Trương trong tổng số gần 30 tộc.
Tuy chưa kết nối được, nhưng đã có thêm vài ánh sáng le lói trong các tư liệu mà tôi sẽ viết lại sau này.
Hy vọng rằng với sự linh thiêng của tổ tiên, hành trình về cội nguồn sẽ được soi sọi, dẫn dắt không bao lâu nữa...
Sau đây là vài hình ảnh tôi ghi lại.


( Trương Công Quảng, đời 14)