Lịch sử Tộc Trương Công Thanh Quýt

TRƯƠNG ĐIỆN THẮNG biên soạn

I-Tộc Trương Công làng Thanh Quýt

    Làng Thanh Quýt đã được ghi nhận là 1 trong 66 làng cổ của huyện Điện Bàn trong Ô Châu cận lục của Dương Văn An từ giữa thế kỷ 16. Tên ban đầu là Kim Quất, sau đổi thành Thanh Quất và nay là Thanh Quýt.

Trong tộc phả tại từ đường Thanh Quýt ( bản dịch quốc ngữ) chỉ thấy ghi Đời Thừ I: Ngài Thái thủy tổ Trương Công Trung (? - ?), Thượng tướng quân Cẩm Y vệ, Đô chỉ huy sứ, sắc phong Đại Lang Dực bảo Trung hưng linh phò chi thần,  nguyên trước ở Nghệ An, phủ Linh (Anh) Đô, huyện Quang Hưng, xã Ba Viên. Đời thứ II: Ngài Tiền hiền Trương Công Duyên là Quan viên, tự Kỳ Phùng, hiệu Chất Trực...

Tương truyền khi đã ổn định cuộc sống tại quê hương mới, ngài Tiền hiền đã về quê mang hài cốt cha là ngài Thái thỉ tổ vào Thanh Quýt.

    Xã Ba Viên trước có tên là Hoa Viên, nay thuộc các xã Hưng Khánh, Hưng Lợi, huyện Hưng Nguyên, ở ven đê tả ngạn sông Lam, cạnh thành phố Vinh. Sau đổi thành Văn Viên. Tộc Trương ở đây có gốc gác từ Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An. Hiện nay, việc kết nối với Tộc Trương ở Hưng Nguyên vẫn đang được tiếp tục…

 

    Ngài tiền hiền tộc Trương Công Thanh Quýt vào nam trong thời kỳ chúa Tiên Nguyễn Hoàng vào làm trấn thủ Quảng Nam ( 1570-1593). Đến nay đã phát triển đến đời thứ 17, gồm 3 phái ( 6 chi). Hiện từ đời thứ 12 đến 17 có hơn 2.000 con cháu sinh sống tại Thanh Quýt, TP Đà Nẵng, TP HCM… và một số hộ định cư ở Pháp, Mỹ, Úc.

    Từ đời thứ 3 đến đời thứ 7, các ngài hậu hiền đã có nhiều người giữ các chức vụ quan trọng trong lịch sử.

  • Đời thứ 3:

-Phái Nhất: Đặc tấn Kim tử Thận Lộc đại phu Lịch nhiệm Tuy Viễn huyện, Huyện Thừa Đạt đức tổ TRƯƠNG CÔNG LỄ

Tự Tiết Văn, thụy Cang Trực

-Phái Nhì: Ngài TRƯƠNG CÔNG TƯỜNG

-Phái Ba :  Ngài TRƯƠNG CÔNG TRINH, người xây dựng chùa làng TQ 

(Còn bổ sung)

-Đời thứ 4 (Phái Nhất) : Đặc tấn Kim tử Vinh lộc đại phu, huyện thông lại, Nghĩa Đức Nam TRƯƠNG CÔNG LỘC, tự Thiên Tứ

-Đời thứ 5 (Phái Nhất): Đặc tấn Vinh lộc đại phu, phủ lục lại, Huy Đức Nam TRƯƠNG CÔNG YÊN, tự Hưu Hưởng

-Đời thứ 6 (Phái Nhất- Chi Nhất): Nội bộ Toàn Nhị thuyền Ngũ trưởng Tân Đức Bá

TRƯƠNG CÔNG KỲ tự Xuân An

-Đời thứ 7: Đặc tấn Kim tử Vinh Lộc Thượng Đại phu Binh bộ Thượng thư, tặng Hình bộ Thượng thư Thùy Ân hầu TRƯƠNG CÔNG HY (1727-1800). Lăng mộ tại Thanh Quýt, được công nhận là Di tích Văn hóa-Lịch sử tỉnh Quảng Nam từ năm 1995. Tên ngài đã được đặt cho một con đường tại quận Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng. Năm 2013, Lăng mộ ngài  đã được Bộ VHTT-DL xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.

     Đến Đời thứ 13, có cụ Trương Công Cừu, Thạc sĩ Văn Chương đại học Sorbone ( Pháp), từng làm Bộ Trưởng Thanh Niên và Bộ trưởng Ngoại giao dưới chính quyền Ngô Đình Diệm ( 1959 đến 1963). Đời thứ 13, tại Mỹ có Tiến sĩ Nha Khoa Trương Công Đức hiện giảng dạy tại đại học Harvard...

   Hiện con cháu các đời thứ 14, 15 đã có nhiều người có học vị Tiến sĩ, Thạc sĩ, bác sĩ, cử nhân trong nhiều ngành khoa học, trong các lĩnh vực xã hội và nhiều doanh nhân thành đạt. Hàng năm, trong nước con cháu trong tộc có từ 10 đến 15 em thi đỗ đại học.

   Từ 6 năm qua, chương trình khuyến học của tộc đã vận động và trao tặng hơn 250 triệu đồng cho hàng trăm học sinh, sinh viên các bậc học. ( Sẽ bổ sung các Phái, Chi khác)

  

II- Nhà thờ tộc và lăng mộ ngài Thủy tổ Trương Công Trung

    Nhà thờ tộc Trương Công Thanh Quýt, nguyên thủy làm bằng tranh tre tại khuôn viên vườn ông Trương Công Trà ( gần đập TQ), sau dời lên vị trí hiện nay ( xóm Trên, Thanh Quýt), trong vườn nhà cụ tổ đời thứ 8 Trương Công Hộ (là đất hương hỏa do quan Thượng thư Trương Công Hy dành riêng xây dựng nhà thờ từ năm Cảnh Thịnh thứ 5 ( Khung sườn bằng gỗ).

     Trong  Đệ nhất thế chiến nhà thờ bị cháy một phần và năm 1915 được xây lại trên nền cũ bằng vật liệu gạch gỗ, lợp ngói, nhưng giữ lại được những bộ phận quan trọng của khung sườn. Sân gạch phía trước có tường gạch bao che.

    Năm Ất Mão, 1975, đúng 60 năm sau nhà thờ bị hư hỏng do chiến tranh kéo dài từ năm 1964, nên toàn thể tộc viên đồng thuận trùng tu. Theo đó, mỗi nam tộc viên có gia đình đóng góp 10 đồng, nam tộc viên trên 18 tuổi chưa lập gia đình góp 2 đồng và các đóng góp khác từ hảo tâm.

      Kế hoạch trùng tu gồm các hạng mục: Giữa nguyên sườn gỗ, đòn đông với các chạm khắc nguyên thủy, chỉ thay những chỗ bị hư hỏng. Tường xây lại hoàn toàn. Các bàn thờ xây lại, cẩn xa cừ, Các liễn đối ( gỗ và chữ) từ xưa vẫn giữ lại. Xây mới cổng và bình phong.

Chương trình trùng tu từ 28 tháng 9 âm lịch đến 27 tháng 10 âm lịch năm Ất Mão với tổng kinh phí  3.101 đồng. Lễ Khánh thành nhằm ngày 8.12 năm 1975 ( 6.11 âm lịch).

     Năm Quý Dậu 1993, nhà thờ được tôn tạo lần thứ 4. Chỉ sau 18 năm kể từ lần tôn tạo thứ 3, với kinh phí khoảng 20 triệu đồng. Theo đó, mỗi nam tộc viên đã có gia đình đóng góp 80 đồng, chưa có gia đình nhưng trên 18 tuổi góp 20 đồng. Những người trên 70 tuổi được miễn đóng góp, trừ trường hợp tự nguyện.

    Trong dịp này cũng đã trùng tu lại lăng mộ ngài Thái Thỉ tổ Thượng tướng quân Đô chỉ huy sứ Cẩm y vệ Trương Công Trung ở làng Thanh Tú, nhưng giữ nguyên phần kiến trúc với vật liệu xây dựng đặc thù cách đây hơn 400 năm; lập lại toàn bộ bài vị từ ngài Thái Thỉ tổ trở xuống đời thứ 10 là thế hệ đã nghinh khiêu về tộc đường năm 1982.

    Với những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đặc thù của nhà thờ tộc Trương Công và lăng mộ ngài Thái Thủy tổ, tháng 12 năm 2011, UBND tỉnh Quảng Nam đã cấp bằng xếp hạng di tích lịch sử cho hai công trình Nhà thờ tộc Trương Công Thanh Quýt và Lăng mộ ngài Thái Thủy tổ Trương Công Trung.

     Hiện nay, trên địa bàn xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn có 6 di lịch văn hóa, thì tộc Trương Công Thanh Quýt vinh dự đã có 3 di tích được xếp hạng là lăng mộ ngài Thái Thủy tổ Trương Công Trung, Lăng mộ lưỡng bộ Thượng thư Trương Công Hy và nhà thờ Tộc. Riêng Lăng mộ ngài Thất thế tổ Trương Công Hy được xếp hạng là di tích Quốc gia từ năm 2013. Đó là vinh dự to lớn của các đời con cháu tộc Trương Công Thanh Quýt chúng ta.

TĐT

Tháng 12.2014

Add comment


Security code
Refresh